bassociaties

Een echte sneeuwbui

Het sneeuwt. Driewerf hoera en joepiedepoepie maar wat moet ik er verder mee. Ik zou met alle plezier de vallende sneeuw fotograferen maar van Olympus mag dat niet want mijn camera kan er niet tegen. Daar weet ik misschien wel iets op. Ik knip in de bodem van een diepvrieszakje een gat dat strak rond de lens past. Zo, nu mag het wel.

Ben ik nog steeds een beetje aan het smokkelen want volgens de gebruiksaanwijzing ligt de werktemperatuur van mijn camera tussen de nul en veertig graden. Dan krijg je toch echt de neiging om je eigen favoriete cameramerk eens hartelijk uit te lachen en op zoek te gaan naar iets voor grote mensen.

Blijken notabene alle digitale camera's hetzelfde amper serieus te nemen werkbereik te hebben van nul tot veertig graden. Lullig kinderspeelgoed is het en na de schoenverwarming is het dus de hoogste tijd voor cameraverwarming.

In een stevige sneeuwbui fiets ik naar de stad waar ik tot twee keer toe net niet platgereden word door automobilisten die in paniek raken van al dat geglibber en voor het gemak vinden dat fietsers nu even niet meer meetellen. Ik ben het daar nog steeds niet mee eens en laat dat luid en duidelijk weten. Donder op tuig, toon respect voor elke dappere slingerende winterfietser en geef me de ruimte die ik nodig heb om ook gezellig mee te glibberen en glijden.

Passerende sneltrein in sneeuwbui, Steenwijk.

Het plastic zakje over mijn camera werkt beter dan verwacht. De camera blijft droog, je moet alleen wel even voor elke foto controleren of er niet te veel sneeuw op de lens zit. Als ik 'verstilde spoorrails in sneeuwbui' wil fotograferen word ik tot mijn ergernis gestoord door een passerende trein.

Ik maak van de nood een deugd, zet de trein erop en maak daarmee de enige foto van de dag die de ontberingen, de automobilisten waren natuurlijk weer het ergst, een beetje kan compenseren.

Wesp in winterslaap

Macroportret van een gewone wesp in winterslaap.

Ik moet, met hangen, wurgen en veel gepaste tegenzin, een rommelhoekje in de tuin opruimen. Ik hou van rommel waar ik geen last van heb en ik hou niet van rommel opruimen maar soms moet zoiets gewoon. Tussen veel te veel oude bloempotten ligt een dode wesp die net als het dode muisje van laatst te gaaf is om zomaar weg te gooien. Dus dat wordt een intieme macroportretsessie van een dode wesp op een tuintafel.

Begint dat enge beest opeens in slowmotion te spartelen, je zou er al turende door je zoeker een hartverzakking van krijgen. Want ik heb het niet zo op wespen, enge gemene prikbeesten zijn het die me al veel te vaak te grazen hebben genomen. Bij andere mensen prikken ze uit nood, omdat ze bijvoorbeeld klem zitten. Bij mij vallen ze natuurlijk altijd zonder reden aan, om me lekker de stuipen op het lijf te jagen maar veel vaker gewoon omdat ik het ben.

Het voordeel van de herrezen wesp, niet dood maar in winterslaap, is dat het dier er opeens een stuk levendiger uitziet maar toch nog steeds zo verschrikkelijk traag is dat ik haar bijna zou durven kietelen. Ideale omstandigheden voor de macrofotograaf dus ik sleep alle macrolenzen naar buiten die ik in huis heb en zet de wesp uitgebreid op de foto. Van behoorlijk dichtbij, nu durf ik wel, van nog ietsje dichterbij en dan zelfs van verschrikkelijk eng dichtbij.

Daarna mag de wesp voor de rest van de winterslaap terug naar de bloempotten die er inmiddels veel minder rommelig bij liggen. Als de wesp dit tussendoortje overleeft ga ik haar in het voorjaar waarschijnlijk alsnog heel ordinair en dieronvriendelijk doodslaan als ze een nest in de gordijnen van de slaapkamer probeert te bouwen maar dat is dan pas.

Een horrorwinter

Abstracte grafische patronen in natuurijs.

Nou loopt het met die horrorwinter op dit moment nog wel los dus voor iets leuks met natuurijs moet je een beetje geluk hebben en vooral de juiste dag kiezen. Na lang zoeken vind ik een stukje ijs met een grafisch patroon dat past bij een ouderwets krakende horrorwinter. Op een diep tractorspoor in het bos dat volgelopen is met regenwater wat voor één dag bevroren is.

'Na lang zoeken' zet de lezer wel een beetje op het verkeerde been, zoiets onbenulligs vind je namelijk alleen maar door er juist nadrukkelijk niet naar te zoeken. Als ik geen treuzelende fotograaf was met oog voor alles zou ik er vast ongemerkt aan voorbij lopen. Het juiste stukje abstracte foto (dus zonder zand, lelijke scheuren en andere ongewenste beeldelementen) is hooguit tien centimeter breed en zelfs het licht is niks bijzonders.

Het lijkt vaak allemaal zo simpel, effe een leuk fotootje maken, maar schijn bedriegt. Eindeloos geworstel met een wegglijdend statief en een zoomlens die, recht naar beneden gericht, telkens uit zichzelf wil uitschuiven. Maar dat mag niet want dan klopt de uitsnede niet meer. Uiteindelijk lukt het om de wilde zoomlens te temmen zodat er toch nog een foto gemaakt kan worden die niet alleen de juiste beelduitsnede heeft maar ook nog eens scherp is.

Een dooie muis

Soms moet je met hele kleine dingen tevreden zijn. Met een dooie muis bijvoorbeeld. Dat is één letter meer dan een dooie mus dus ik ben alweer vrij ruim bedeeld. Wat te doen met een dode muis die op je stoep ligt.

Ik buk en bekijk het muisje eens goed. Niet door katten uit elkaar gespeeld, ik kan zelfs geen bloed vinden. Doodsoorzaak vooralsnog onbekend dus, misschien vergiftigd. Een heel mooi maar morsdood muisje. Weggooien is zonde, gun zo'n diertje een tweede ronde. Zou ik graag doen maar wat moet je in hemelsnaam met een dood muisje.

Stil even. Natuurlijk, dat ik daar niet eerder aan dacht. Stilleven. Een stilleven met in de hoofdrol een dood muisje. Een heel triest stilleven. Kijk, daar komt mijn morbide fantasie alweer opborrelen. Muisje hier, muisje daar en als je er even goed voor gaat zitten kun je een dood muisje bijna overal voor gebruiken.

Ik kom via fotografische omzwervingen uit bij het wrede beeld van een gestampt muisje als ik in de kast een oud blikje ontdek. Het blikje kreeg ik lang geleden van mijn vader die er nog langer geleden de sleuteltjes van zijn kampeerbrander in bewaarde. Ooit zal er broodbeleg in gezeten hebben maar zelfs het blikje kan zich dat waarschijnlijk niet meer herinneren.

Stilleven met dood muisje, oude steenhouwershamer en blikje.

Leve de crisis

Ik hou van problemen. Omdat ik graag mag overdrijven hou ik nog meer van veel problemen, liefst allemaal tegelijkertijd. Heel veel problemen bij elkaar zijn een crisis dus ik ben dol op een crisis. Lang leve de crisis en hij kan me niet erg genoeg worden. Lang voor Minister-president Rutte in de bijstand komt woon ik natuurlijk al in een kartonnen doos maar soms moet je wat voor een ander over hebben.

Want Mark Rutte moet en zal in de bijstand komen, dat is het doel, dat is de gedachte, en dat zal hem leren. Moet ie maar niet raaskallen dat armoede niet bestaat in Nederland. Doe even normaal man. Ik hou niet van domme mensen met macht die hun eigen taal gaan definiëren. Rechts taalterrorisme, heel griezelig vind ik dat.

Dus ik zet mijn tanden op elkaar en bijt nog even door in mijn iets te knusse nieuwe onderkomen van kartonnen dozen. Kort daarna worden kartonnen dozen te duur dus ik verkoop ze voor een paar kostbare stukken brood en verhuis naar oude vuilniszakken die over een gat in de grond zijn gespannen. Nat van onder, droog van boven dus liggen is er niet meer bij. Het is niet leuk maar het moet, want Rutte moet en zal in de bijstand.

Na een slechte nacht met veel regen in mijn vuilniszakkenhol zie ik in het eerste ochtendlicht iemand schichtig over straat scharrelen. Ik ben op mijn hoede, het zou niet de eerste keer zijn dat mijn huis wordt gestolen want ook oude vuilniszakken met gaten beginnen inmiddels gewild roofgoed te worden. Maar het is geen zakkenjatter, het is een onervaren armoedzaaier die eten zoekt.

Ik heb medelijden met de zwerver die duidelijk een beginner is. Hij lijkt overal nog vies van. Ik ken dat, het heeft indertijd weken geduurd voor ik over mijn grootste afkeer heen was. En dag en nacht dat geknaag van die honger, het begin is echt verschrikkelijk zwaar. Later went het en voel je je steeds gezonder en krachtiger worden.

Wat een groentje zeg, hij zoekt op de verkeerde plek, te laag in de afvalhoop waar alles al nat en verrot is, en hij zoekt ook nog eens op het verkeerde moment. Gisteren werd er gestort, dus gisteren heb ik geoogst, dus vandaag zit er niks meer tussen. Iedereen in de buurt weet dat. Als je wat wilt scoren moet je me voor zijn en dat lukt maar weinigen.

Dan herken ik de zwerver. Eindelijk gelukt, dit was het doel, dit was de gedachte. Let op, kun je lachen. 'He Rutte', roep ik over straat, 'kom eens effe hier man, ik heb nog wel wat te eten voor je. Wil je een banaan of een sinaasappel'? Gretig propt de uitgehongerde stakker een rotte banaan naar binnen. 'Rutte jongen, ik zeg altijd maar zo: armoede bestaat niet in Nederland en elk stukje fruit is een stukje geluk. Lang leve de crisis!'

Stilleven met mess tin, bedorven fruit en kartonnen dozen.

Smakelijk kerstrecept

Stilleven met poppenkastpoppen aan waslijn, serie van vier.

Met een snel naderende kerst die alle konijnen en kalkoenen weer doet beven en sidderen is het misschien tijd voor een verrassend recept zonder misselijkmakend dierenleed. Ik ben beroemd om mijn soms verrassende invalshoeken en laat je met mijn kerstrecept ook dit jaar niet in de steek.

Koop een doos vol oude poppenkastpoppen bij een kringloopwinkel. Laat de poppen weken in een zacht lauw sopje, was ze met de hand uit en hang ze te drogen aan de waslijn. Zo komen ze weer helemaal tot leven.

Trek je niets aan van het gekerm en gesmeek van de poppen en bedenk dat alles beter is dan een gillend konijntje of zogenaamd wild zwijn uit de Poolse bioindustrie. Als de poppen bijna stil hangen, door de overmatige toevoer van poppenbloed naar hun hoofden raken ze licht bedwelmd, haal je ze een voor een van de lijn en verdooft ze door de kop met een korte krachtige tik tegen de rand van het aanrecht te slaan.

Nu even doorpakken anders duurt het lijden langer dan nodig. Deel hoofd en romp met een groot mes of middelgrote snoeibijl. Zorg dat je gereedschap goed scherp is, dat scheelt veel kracht en bloederig gehannes. Wat het beste gaat hangt een beetje van je eigen handigheid af en van de ouderdom van de poppen. Denk om je vingers en laat elke pop even goed leegbloeden in een schaaltje.

Breng op matig vuur een pan met driekwart liter rode wijn bijna aan de kook. Voeg kruidnagel, kaneel, een heel klein beetje peper en wat zout toe en laat de poppenkoppen in ongeveer zes uur uur gaar stoven. Serveren met een frisse salade van winterpostelein met geroosterde zonnebloempitten.

Vegetariërs, ook aan hen is gedacht, kunnen de poppenkoppen bijvoorbeeld vervangen door gevulde paprika met aubergine en walnoten of door gevouwen envelopjes van bladerdeeg met tofu, olijven en gedroogde tomaat. Eet smakelijk.

De doofpot

Stilleven met doofpot, bijbel en rotte mispels.

Op vrijdag 16 december 2011 presenteerde de commissie Deetman een kritisch eindrapport van haar onderzoek naar de aard en omvang van kindermisbruik in de katholieke kerk tussen 1945 en 2010.

De onderkoning

Stilleven met gekroonde poppenkastpop op troon.

Halohoo, ik ben Jan 'Piet Hein' Klaassen en ik ben de nieuwe onderkoning van kikkerland. Mijn benoeming was een schoolvoorbeeld van transparantie en wie me tegenspreekt kletst baarlijke nonsens uit zijn nekharen want alles wat ik zeg is correct geformuleerd, juridisch waterdicht en in sommige gevallen nog waar ook. Ik ben maar met mijn oude fiets gekomen want van de nieuwe was de versnelling weer eens stuk. Maakt niet uit, ik zit hier goed op mijn troon en daar was het natuurlijk allemaal om begonnen.

Vrijheidsrijders

Stilleven met speelgoed en verkeersbord.

Het gebod van de vrijheid:
Gij zult u van niets en niemand iets aantrekken
en uw verstand benevelen met uw eigen uitlaatgassen.

De natuurwet

Een van de simpelste natuurwetten zegt dat alles wat je loslaat onherroepelijk naar beneden flikkert. Dit heb je altijd braaf voor waar aangenomen, als de dood om het meest eigenwijze kind van de klas te zijn met onvermijdelijk klassikale uitsluiting tot gevolg. Dat is ongeveer het ergste wat een kind of jongeling kan verzinnen, klassikale uitsluiting.

Helaas, tijdens het experiment dat deze klassieke natuurwet moest staven viel het potlood waarop ik verveeld zat te kauwen op het linoleum. Waardoor ik, precies op het moment dat de leraar staande op zijn bureau de appel liet vallen, schuin ondersteboven in mijn stoel hing, reikend naar mijn onmisbare potlood. Ik heb altijd een hekel gehad aan zoethout, doe mij maar een lekker pittig potlood.

Terwijl ik het vertrouwde kwijlerige houtje behoedzaam naar me toe haalde zag ik vanuit een ooghoek de appel vallen. En verdraaid als het niet waar is, die appel viel in een kaarsrechte lijn schuin naar boven. Ik probeer de gebeurtenis nu te reconstrueren en kom op een hoek van 60 graden. Of 30, dat hangt er vanaf hoe ik de geodriehoek vasthoud.

Ik heb toen in de klas wijselijk mijn mond gehouden ter voorkoming van uitsluiting wat niet heeft mogen baten. Ik was de langste, met de laagste stem, kreeg de eerste baard, had de beste cijfers, droeg een bril en tot overmaat van ramp ook nog klompen. Terwijl ik niet eens van een boerderij kwam dus dan weet je het wel. Die is vreemd dus die is de lul dus dat wordt jennen, pesten en sowieso genadeloze uitsluiting.

Al snel werd ik 'de professor' genoemd en iedereen die vreesde voor zijn sociale positie trapte mij boven aan de lange stenen trap even stiekem vanachter op mijn klomp zodat ik over het hele stuk granito naar beneden flikkerde. Ook voor mij gold soms gewoon de wet van de zwaartekracht. De sociale rangorde was weer hersteld en de dader hoorde er weer helemaal bij.

Toen ik thuis een klacht indiende over het sociale gedrag van de kennelijk nog amper ontwikkelde diersoort Homo sapiens puberalis vroeg mijn vader wat ik zoal terug had gedaan. Ze hadden hem vroeger ook wel eens gepest waarop hij zijn klomp uittrok en ze er mee op de kop mepte tot het bloed tegen de muur spatte. Hij had nooit meer last gehad.

Met een ongemakkelijk gevoel bekende ik dat ik mijn spullen weer in mijn schooltas had gedaan en doorgelopen was. Had ik daar dan echt verkeerd aan gedaan? Ik was toen al erg goed in erg veel dingen maar beslist niet in vechten en van me af bijten. De dader zou me altijd te snel af zijn en mijn afgang zou daardoor alleen maar groter worden. Zoveel had ik er dan tenminste al van in de gaten, van dat lastige sociale gedoe.

Ook over sommige natuurwetten heb ik altijd twijfels gehouden onder het motto 'het is maar net hoe je het bekijkt'. Het boek 'Het keerpunt' van Fritjof Capra was daarom een verademing. Ik begreep er de helft niet van maar van wat ik uit de andere helft begreep begreep ik dat ik het allemaal van jongs af aan eigenlijk best goed begrepen had.

Wat ik nog niet wist en van hem leerde is dat het niet eens 'net is hoe je het bekijkt' maar dat het zelfs 'maar net is waar je aan denkt als je het bekijkt'. Ik dacht daar, gebukt onder die schooltafel, vooral aan dieprode schaamte als het leuke meisje in de schoolbank voor me per ongeluk mijn afgekwijlde potlood in handen zou krijgen.

Had ik aan meer verheven dingen gedacht dan was die appel misschien voor mij wel gewoon omlaag gevallen en stond de wereld sindsdien op zijn kop omdat de rest van de klas hem dientengevolge omhoog had zien vallen. Wat had ik dat graag op mijn geweten gehad.

Wat ik niet graag op mijn geweten had gehad is een andere natuurwet, een vrij recente. En zeg nou niet dat het de schuld van Hinderk Bleker is, die verdwaalde Groninger boerenpummel die ooit in Onstwedde uit de arme zandgrond werd getrokken. Want uiteindelijk hebben we hem natuurlijk zelf met zijn allen op dat schild gehesen, net als de rest van het illustere stel dat op dit moment vol geloofsovertuiging in naam van GOD en GELD ons land teistert.

Iets zegt me dat ook de Haagse lieden hun twijfels hebben over de natuurwetten maar dan niet vanuit kritisch holistisch denken maar vanuit pure egocentrische hoogmoed. Iets zegt me verder dat ze proberen de aarde de andere kant op te laten draaien in de hoop dat op die manier ook de tijd achteruit gaat lopen en zo alles vanzelf weer goed komt. Terug naar een of ander goede oude tijd, toen alles nog beter was.

Wie meer wil begrijpen van de recente Haagse kabinetskolder moet misschien eens een stukje gaan fietsen. Ik weet nog wel een leerzame route. Hijs je fiets achterop die vette moordauto van je en gas effe lekker vlot naar een van de achterlijkste streken van Nederland, parkeren doe je aan de rand van Stadskanaal.

Eerst fiets je naar Kopstukken, dan via Jipsingbourtange en Jipsinghuizen naar Wollinghuizen. Wat een leegte, wat een stilte. Neem gerust even een pauze, bijvoorbeeld bij de kleine landelijke begraafplaats. Nu begrijp je meteen ook beter wat ik bedoel als ik zeg dat tijd niet bestaat. Hier is geen tijd, hier staat alles stil.

We wijken even van de hoofdroute af en rijden naar Wollinghuizen. Midden in deze negorij woont en leeft Hinderk Bleker, GODS eigen rechterhand met zijn zelfverzonnen natuurwet. Als hij niet ergens anders kattenkwaad uithaalt tenminste. In dit gehucht van een handjevol boerenerven en huisjes proberen we in mildheid en verwondering te begrijpen hoe een mens het zo hoog in de bol kan krijgen.

Maar het lukt niet, nog niet, het begrip laat ons nog een beetje in de steek. Wanhopig steken we terug, bijna tot aan Plaggenborg, dan twee keer links zodat we via Wollingboermarke uit komen in Bourtange. De schitterend gerestaureerde vesting Bourtange.

Welkom in Bourtange, welkom in het jaar 1742. Bijna nergens is vroeger zo mooi en aantrekkelijk als in Bourtange. En dan valt alles opeens op zijn plek. Aha, daar dromen Bleker en kornuiten dus van. Van terug naar 1742, toen alles nog lekker overzichtelijk was met iedereen zijn eigen plekje in de maatschappij.

Niet dat moderne geëmancipeer met gelijke rechten en zo maar gewoon met een kaste der herenboeren en een kaste der armoedzaaiers en nog zo wat onvermijdelijke rangen en standen waarvan GOD vindt dat je er voor eeuwig toe zult behoren. Oh goddelijk 1742, toen het nog zo verschrikkelijk goed ging met ons land en toen de VOC haar hoogtijdagen beleefde.

Maar helaas niet lang meer want de Vierde Engelse Oorlog was eigenlijk te kostbaar waardoor de club financieel ernstig in de problemen kwam. In 1795 werd de hele santenkraam genationaliseerd, waar kennen we dat ook alweer van, en was het voorgoed gedaan met de pret.

En met die hedendaagse rechtse dagdromerij loopt het natuurlijk ook niet goed af, dat snap je. En dat gaat ongeveer zo, omdat we toch al in Bourtange zijn. Op het plein in Bourtange staat een houten paard, een zogenaamd strafpaard. Het paard heeft een scherpe rug en wie vroeger stout was geweest moest heel lang op dat paard zitten. Wie echt heel erg stout was geweest kreeg ook nog zandzakken aan zijn voeten gebonden.

Houten strafpaard, Bourtange.

Nou ben ik als ex-meubelmaker dus vrij handig met hout. Als ik nou zelf zo'n houten strafpaard maak maar dan zo lang dat het hele kabinet er op past. De zandzakken, want we hebben het hier dus wel over echt heel erg verschrikkelijk stout, mag iemand anders voor zorgen en maak je over de ingewikkelde rechtszaak die formeel aan zo'n louterende kastijding vooraf hoort te gaan maar geen zorgen, die slaan we namelijk gewoon een keertje over.

Niks braaf en positief boompjes planten voor de natuur. Welnee, we maken er gewoon een lekker ouderwets volksgericht van in de sfeer van 1742 en de spelregels verzinnen we er zelf wel bij. Ik sta er echter op dat we het een beetje gezellig houden. Dus gewoon vrij onschuldig tot aan jammerend smeken en in ruil dan vergiffenis aan het einde.

Maar natuurlijk wel, hoe kon ik het vergeten, met levenslange verbanning naar Wollinghuizen. Geen hond die het griezelkabinet daar nog weet te vinden want had jij al wel eens van Wollinghuizen gehoord? Dat paard timmer ik dus in elkaar, dan doen jullie de zandzakken. En wie zorgde er ook alweer voor het bier?